Vandaag ben ik zeer geraakt door een email die ik ontving van de achterkleindochter van Anke Süntken Focken. In de mail schrijft ze mij hoe haar grootmoeder altijd over haar moeder Anke sprak. Dat trof me, want in onze familie is er nooit over de Fockens gesproken.

De moeder van opa Müller heet Anna Focken. Haar moeder is Anke Süntken Focken, haar vader is onbekend. Als er over de familie van mijn moeder werd gesproken dan ging het altijd over de Müllers en de Knappers, familie van oma Müller. Nooit ging het over de Fockens. Heeft het stilzwijgen van Anke te maken met het feit dat de vader van haar dochter Anna onbekend is? Was Anke het zwarte schaap van de familie voor wie de familie zich schaamde?

En dan lees ik ineens hoe een dochter van Anke haar kleinkind wel heeft verteld over haar moeder. Dat deed me wat, dat doet me wat.

Wie is Anke Süntken Focken?
Wat ik van haar weet is dat Anke op 22 augustus 1838 is geboren in Eschener Gaste/Walle, Aurich. Ze is de dochter van Focke Süntken Focken en Christina Steffens Hüls. Er worden negen kinderen geboren. En zoals het in veel gezinnen ging zo komt het ook in dit gezin voor dat kinderen op jonge leeftijd sterven. Anke verliest op jonge leeftijd twee zusjes en een broertje en van drie kinderen kennen we de overlijdensdatum niet.

Het verhaal gaat dat vader Focke twee keer alleen naar Amerika is geweest. Ik heb inderdaad een document gevonden waaruit blijkt dat ene F.S. Focken op 13 oktober 1856 in New York is aangekomen met bestemming New York. Op de terugreis in 1858 is hij op 25 juli overleden aan de gevolgen van gele koorts, waarmee hij in New Orleans was besmet, en over boord gezet. Focke Süntken Focken heeft in de Atlantische oceaan zijn graf gevonden.

In 1859 wordt Anke’s eerste docher geboren, Anna, de moeder van opa Müller. Anna’s vader is onbekend en dus draagt ze de achternaam van haar moeder. Als Anna vijf is trouwt haar moeder met Jann Hinrichs Fahnster uit Großefehn. Jann is schipper en heeft zijn eigen vrachtschip. Het paar trouwt in Hesel, Leer, en vestigt zich daar ook. Kennelijk heeft Jann Anna niet geadopteerd, anders had ze Anna Fahnster geheten.

In Hesel worden vijf kinderen geboren waarvan één volgens het kerkboek buitenechtelijk is. Er staat geschreven dat Jann meer dan een jaar op zee was en bij terugkomst zijn vrouw Anke hoogzwanger aantrof. Zij zou gezegd hebben dat ze verkracht was maar niemand geloofde haar. Dit kind is Focke Süntken genoemd naar Anke’s vader.

Het jongste kindje, Anke, dat in 1875 wordt geboren sterft al een jaar later. En weer een jaar later, 1877, sterft Jann Fahnster aan de gevolgen van longontsteking. Anke blijft achter met vijf kinderen. De oudste, Anna, trouwt drie jaar later met Folkert Müller en zal weer drie jaar later naar Nederland verhuizen.

Anke emigreert in 1887 naar Amerika, naar de staat Illinois. Ook drie van haar kinderen emigreren naar Amerika, haar oudste dochter Eva, haar dochter Hinrica, die in Amerika Ricka wordt genoemd, en haar zoon Focke. In Amerika wordt hij Fred Fahnster genoemd. Focke/Fokko wordt in Amerika wel vaker veranderd in Fred en het feit dat Fred als achternaam Fahnster heeft zou erop kunnen wijzen dat haar man Jann Focke heeft geadopteerd en zijn achternaam heeft gegeven.

Een dochter blijft achter in Duitsland, Johanna Christina Fahnster, de grootmoeder van de vrouw die mij vandaag een email stuurde. Wat we weten van de families in Amerika weten wij via deze Johanna. Zij heeft alle documentatie die zij had, zoals foto’s en kaarten, en de verhalen, aan haar kleindochter gegeven. En met deze kleindochter ben ik nu in contact. Samen kunnen we Anke Süntken Focken zichtbaar maken. Haar bloed stroomt door onze aderen.

Dus, wie was zij, Anke, en wat maakte haar tot wie zij was. Wat bracht haar zo ver van huis en hoe is het haar daar in het nieuwe land vergaan. Ik hoop dat haar achterkleindochter mij daar iets meer over kan vertellen.

Anke Süntken Focken is op 20 januari 1927 in Batavia, Kane County, Illinois, overleden als weduwe van Hinrich (Henry) Renken met wie zij in 1889 in Amerika is getrouwd. Ze is begraven op de West Batavia begraafplaats. Op haar grafsteen staat geschreven: Grandma.

Bron foto’s: Johanna Senkowski